Jak używać pianki montażowej - kompleksowy poradnik

Umówmy się - pianka montażowa jest wszędzie. Jest to niezastąpiony materiał wykorzystywany w budownictwie do uszczelniania, montażu różnych konstrukcji czy izolacji termicznej. Jest tak uniwersalna, że znajduje zastosowanie zarówno na budowach, jak i w domowych projektach. Okazuje się jednak, że jej stosowanie nie jest wcale tak proste i oczywiste i żeby w pełni wykorzystać jej potencjał i właściwości, kluczowe jest poznanie zasad aplikacji, zasady działania piany, sposobu utwardzania oraz pielęgnacji. W tym artykule omówimy krok po kroku jak pracować z różnymi rodzajami pianek i jak unikać błędów.

W artykule piszemy o:

1. Rodzaje zaworów i rozprężność
2. Zastosowanie pianek montażowych
3. Po co mi woda przy montażu
4. W jakiej temperaturze stosować pianki
5. Jak prawidłowo używać pianki
6. Wytrzymałość i trwałość gotowej pianki
7. Czyszczenie powierzchni z pianki
8. Podsumowanie

Rodzaje zaworów i rozprężność

Pianki montażowe różnią się składem i przeznaczeniem, ale również budową zbiornika i zaworu spustowego, przez który aplikujemy zawartość. Ponadto piany różnią się też rozprężnością gotowej mieszanki, która zależy od ilości gazów w komórkach piany. Jak możemy zatem podzielić pianki?

Pianki na pistolet - wykorzystywane głównie przez profesjonalistów, którzy wymagają precyzyjnej aplikacji. Puszki z takim zaworem wymagają specjalnego pistoletu do pianek, który umożliwia lepszą kontrolę nad strumieniem oraz ilością stosowanej pianki. Pistolet jest łatwy do czyszczenia, pozwala szybko wymieniać piany i jest wielorazowego użytku.

Pianki z wężykiem - ten rodzaj jest bardziej uniwersalny i dostępne dla użytkowników domowych. Wężyk umożliwia aplikację bez użycia dodatkowego sprzętu, a to czyni je prostszymi w użyciu.

Pianki niskoprężne to pianki z minimalnym rozprężaniem (ok. 30–50%), dzięki czemu nie powodują odkształceń montowanych elementów. Idealnie nadają się do osadzania okien i drzwi. Zapewniają precyzyjną aplikację i mniejsze straty materiału, ale ich czas utwardzania jest dłuższy niż w przypadku pianek wysokoprężnych.

Pianki wysokoprężne rozszerzają się znacznie bardziej (200–300%). Pozwala to na szybkie wypełnienie dużych przestrzeni, ale niesie ryzyko deformacji montowanych elementów. Piana wysokoprężna potrafi np. wybrzuszyć montowany parapet lub ramę ościeżnicy zwłaszcza, kiedy nie ma ujścia. Piankę wysokoprężną stosuje się do izolacji dachów, uszczelniania przepustów rurowych i kablowych czy wypełniania szerokich szczelin w ścianach.

Zastosowanie pianek montażowych

Pianka montażowa pełni trzy główne funkcje: uszczelnianie, izolowanie, klejenie. Producenci przygotowują skład pian tak, żeby wykorzystać ich właściwości fizykochemiczne odpowiednio do miejsca w którym będą użyte. Poza podziałem na rodzaj zaworu podzielmy je również na zastosowania:

Montaż drzwi i okien

Jednym z podstawowych zastosowań pianek montażowych jest osadzanie drzwi i okien, gdzie liczy się ustabilizowanie ramy, brak deformacji po aplikacji oraz izolacja termiczna i dźwiękowa. W tym przypadku należy stosować pianki niskoprężne, które minimalnie się rozszerzają i nie powodują wypaczenia ościeżnic. Zbyt duże rozprężenie mogłoby doprowadzić do trudności w zamykaniu skrzydeł drzwiowych lub okiennych.

Dobrze sprawdza się tutaj Soudal Okna Drzwi Przepusty, która charakteryzuje się kontrolowanym przyrostem objętości i doskonałą przyczepnością do drewna, PVC oraz aluminium. Niskoprężność tej piany ułatwia aplikację i zmniejsza ryzyko wylania się piany na powierzchnię stolarki, co może być później trudne do usunięcia.

Uszczelnianie przepustów kablowych i rur

Pianka montażowa jest często stosowana do wypełniania szczelin wokół rur wodociągowych, kanalizacyjnych i przewodów elektrycznych. W takich miejscach ważna jest odporność na temperaturę i wilgoć, a w przypadku instalacji elektrycznych również niepalność piany.

Do tego typu zastosowań odpowiednia jest np. pianka do kręgów studziennych i przepustów kanalizacyjnych Soudal Genius Gun, która wypełnia puste przestrzenie, izoluje i ma podwyższoną odporność na działanie związków organicznych czyli ścieków, grzybów, pleśni itp. Ponadto jest 4 razy bardziej odporna na przenikanie wody niż standardowa pianka.

Izolacja cieplna i akustyczna

Pianka montażowa termoizolacyjna jest też skutecznym izolatorem cieplnym i dźwiękowym. Można nią wypełniać puste przestrzenie w ścianach, sufitach czy dachach. Eliminuje mostki termiczne i ogranicza przenikanie hałasu. Im niższy współczynnik delta (Δ) piany, tym lepiej blokuje przenikanie temperatur.

Świetnie sprawdza się w miejscach, gdzie trudno byłoby zastosować tradycyjne wełnę mineralną czy styropian w płytach. Trzeba też pamiętać, że aby osiągnąć maksymalne właściwości termoizolacyjne, pianka powinna być zabezpieczona tynkiem lub farbą elewacyjną.

Klejenie płyt styropianowych

Kleje cementowe to nie jedyne rozwiązanie technologiczne. Pianki montażowe również mogą być używane jako kleje budowlane, zwłaszcza do montażu płyt styropianowych, ale stosuje się je nawet do klejenia bloczków budowlanych przy wznoszeniu ścian budynku. W porównaniu do tradycyjnych klejów cementowych pianki klejące są lżejsze, szybsze w aplikacji i eliminują konieczność mieszania zaprawy.

Do klejenia styropianu najlepiej sprawdzi się pianoklej, który zapewnia mocne i trwałe połączenie ze ścianą. Jest łatwy i wygodny w użyciu. Pianoklej można stosować do mocowania styropianu na fasadach i fundamentach budynków. Po aplikacji pianka utwardza się w ciągu kilku godzin i nie wymaga dodatkowego dociskania elementów.

Wypełnianie szczelin i dylatacji

Pianka montażowa to także doskonały materiał do uszczelniania szczelin dylatacyjnych, czyli miejsc, które muszą zachować elastyczność ze względu na ruchy konstrukcyjne budynku. Typowe zastosowanie takiej piany elastycznej to szczeliny między ścianami a podłogą, dylatacje w stropach oraz połączenia między różnymi materiałami budowlanymi.

Najczęściej używa się jej do wypełniania dylatacji między ścianami działowymi, a sufitem gdzie jej odkształcalność pozwala pracować razem z ruchami stropu i takich przypadkach warto użyć pianki Soudal FlexiFoam, która jest elastyczna po utwardzeniu. Zapobiega to pękaniu i odspajaniu się uszczelnienia.

Po co mi woda przy montażu

To jest bardzo dobre pytanie i jednocześnie koronny błąd popełniany przy używaniu pianki montażowej. Woda odgrywa bardzo ważną rolę podczas stosowania pianki ponieważ jej polimeryzacja czyli twardnienie pianki opiera się właśnie na działaniu wilgoci, a nie samej temperatury i czasu.

Przed nałożeniem piany obowiązkowo należy spryskać łączone powierzchnie wodą, żeby poprawić przyczepność do podłoża. Spryskanie po aplikacji przyspieszy proces utwardzania nawet o 30%.

Użyj do tego spryskiwacza lub atomizera, ponieważ powierzchnia ma być nawilżona, nie mokra. Nadmierne moczenie może z kolei prowadzić do powstawania pustych przestrzeni w strukturze pianki.

W jakiej temperaturze stosować pianki

Standardowe pianki jak i całą chemię budowlaną zaleca się stosować w temperaturach od +5°C do +30°C. Producenci jednak są przygotowani również na ekstremalne temperatury. Skład takich pian jest odpowiednio dostosowany i np. w chłodniejsze dni (nawet do -10°C) możesz zastosować specjalną piankę zimową, a w gorące dni do +40°C i o niskiej wilgotności można stosować np. piankę montażową Soudal MaxiExpress.

Przechowywanie pianki również ma znaczenie ponieważ najlepsza temperatura magazynowania to od +10°C do +25°C. Pianka nie powinna być wystawiana na mróz lub upał, ponieważ może to wpłynąć na jej konsystencję i właściwości.

Przed samym użyciem warto się upewnić, że piana ma temperaturę pokojową, żeby mogła uzyskać odpowiednia rozprężność gazów i tym samym uzyskać odpowiednią strukturę samej piany. Korzystając ze zbyt zimnej puszki, piana będzie niejednolita i uzyska dużo mniejsza objętość.

Jak prawidłowo używać pianki

Przed aplikacją pianki wystarczy zastosować się do kilku zasad, które zapewnią, że otrzymamy jednorodną i trwałą piankę dobrze przylegającą do powierzchni.

1. Pozbądź się kurzy, pyłów, starych powłok, odtłuść i wyczyść podłoże - poprawi zdecydowanie to przyczepność piany do podłoża.
2. Zanim nałożysz piankę nawilż podłoże wodą z atomizera - piana przyczepia się i twardnieje dzięki wilgotności, więc jest to bardzo ważny składnik sukcesu.
3. Upewnij się, że puszka ma temperaturę pokojową - gaz w gotowej mieszance rozpręży się wtedy odpowiednio i piana będzie jednorodna.
4. Wstrząsaj puszką przez 30 sekund - wymiesza to składniki piany przed użyciem i również ma wpływ na jej jednorodność.
5. Nakręć puszkę na pistolet dokręcając z wyczuciem i wyreguluj pokrętłem dyszę podającą.
6. Wypełnij przestrzeń pianą zaczynając od dołu i zapełnij ją tylko częściowo - piana po rozprężeniu uzupełni pozostałą przestrzeń. Warstwa pianki nie powinna być grubsza niż 3cm przed utwardzeniem. Większa ilość może nie rozprężać się poprawnie.
7. Kolejną warstwę nakładaj po utwardzeniu się poprzedniej i pamiętaj o nawilżeniu jej wodą.
8. Nadmiar wyschniętej piany dotnij ostrym nożem i zabezpiecz przed działaniem UV np. tynkiem, klejem, lub masą uszczelniającą.

Wytrzymałość i trwałość gotowej pianki

Utwardzona pianka przy poprawnym stosowaniu osiąga wytrzymałość na ściskanie do 3 kg/cm². Trwałość gotowej pianki to nawet 50 lat, ale tylko pod warunkiem ale tylko jeśli ochronimy ją przed warunkami zewnętrznymi np. przed wilgocią i przede wszystkim przed promieniowaniem UV. W nieosłoniętych miejscach jak np. elewacja budynku pianka może degradować się już po kilku miesiącach.

Pianki montażowe nie są odporne na UV i pod wpływem słońca stopniowo żółkną, ciemnieją, kruszą się i tracą elastyczność. Bardzo ważne jest zabezpieczenie jej warstwą farby, tynku, taśmy aluminiowej lub specjalnej płynnej membrany elastycznej, która dodatkowo jest paro i wiatroszczelna.

Czyszczenie powierzchni z pianki

Świeżą nieutwardzoną piankę najłatwiej usunąć za pomocą acetonu (Uwaga! rozpuszcza plastiki) lub specjalnego środka jak Soudal PU Cleaner. Zawsze należy przetestować środek do usuwania piany na mało widocznej powierzchni i nie pozostawiać go dłużej niż potrzeba.

W przypadku zaschniętej warstwy konieczne będzie mechaniczne usunięcie luźnych i wystających elementów i dopiero wtedy zastosowanie odpowiedniego środka do usunięcia pozostałości. Czasami lepiej jest pozostawić lekko przyklejoną piankę i usunąć ją mechanicznie po wyschnięciu niż rozsmarować np. na ramie okna próbując ją zetrzeć.

Warto też zastosować taśmę malarską papierową na miejsca, które chcemy zabezpieczyć przed ewentualnym wyciekiem piany co bardzo ułatwi nam później zachowanie czystości tych powierzchni. Oklejenie taśmą zajmuje mniej czasu niż czyszczenie okna z pozostałości piany.

Jeśli pracujesz z pianką na pistolet po zakończeniu aplikacji wyczyść pistolet z piany za pomocą czyścika acetonowego, który można wielokrotnie nakręcać na pistolet. Czyścik posiada też nakładaną dyszę do używania jej w formie sprayu. Pamiętaj jednak, że płyn ten opiera się na acetonie i przed użyciem na innych powierzchniach należy upewnić się, że nie zostaną uszkodzone. Podczas aplikacji stosuj rękawice, piana jest trudna do usunięcia ze skóry, a stosowanie acetonu na dłonie nie jest obojętne dla zdrowia.

Podsumowanie

Jeśli używasz pianki montażowej, dobierz ją odpowiednio do zastosowania, przypilnuj temperatur, wstrząśnij puszką i przede wszystkim pamiętaj o czystej powierzchni i spryskaniu jej wodą. Nie wypełniaj całej przestrzeni na raz, zrób to etapami i zostaw miejsce do rozprężenia. Zabezpiecz ważne powierzchnie taśmą lub folią, zadbaj o czystość narzędzi po pracy.

I jeszcze raz - pamiętaj o wodzie!